Có những cơ hội đến từ những nơi bạn không ngờ nhất. Với tôi, đó là một cuộc điện thoại vào buổi chiều — vài tháng sau khi tôi vừa hoàn tất việc mua thị trấn Buford, Wyoming, Hoa Kỳ.
Cuộc gọi từ người anh cũ
Đầu dây bên kia là anh Văn Đức Mười — Tổng Giám đốc Công ty Vissan tại thời điểm đó. Chúng tôi quen nhau đã lâu nhưng nhiều năm mỗi người một hướng, chưa có dịp ngồi lại.
Sau những phút hàn huyên đủ chuyện, anh hỏi tôi về dự định tương lai cho thị trấn Buford. Tôi hỏi ngược lại: “Anh, thị trường Vissan bây giờ thế nào rồi?”
Anh cười tự hào: “Tao đang có 10.000 điểm bán trên toàn quốc.”
Con số đó không nhỏ. Vissan ở thời điểm đó đã là thương hiệu đầu ngành chế biến thực phẩm Việt Nam — xúc xích, thịt nguội, chả lụa — hầu như ai cũng biết. 10.000 điểm bán là một hệ thống mà nhiều doanh nghiệp mơ ước.
Nhưng tôi nói thật với anh những gì tôi nhìn thấy.
Mảnh ghép còn thiếu
“Anh đang sở hữu một sự nghiệp cực mạnh. Nhưng anh còn thiếu một mảnh ghép quan trọng.”
Anh im lặng, chờ tôi nói tiếp.
“10.000 điểm bán sỉ là 10.000 mối quan hệ thụ động. Anh biết mình bán được hàng, nhưng anh không biết ai đang mua, mua cái gì, mua bao nhiêu, và mua bao lâu mua một lần. Đó là sự khác biệt giữa có doanh số và có hệ thống phân phối thực sự.”
Một hệ thống phân phối đúng nghĩa không chỉ là mạng lưới điểm bán. Đó là khả năng kiểm soát toàn bộ dữ liệu thị trường — từng khách hàng, từng khu vực, từng mặt hàng — để có thể ra quyết định chính xác và mở rộng có kiểm soát.
Anh lắng nghe, rồi cười cười: “Vậy chúng mày làm được không?”
Tôi trả lời không do dự: “Em làm được.”
Bắt đầu từ con số không
Thế là công ty tôi trở thành tổng thầu triển khai hệ thống phân phối phía Bắc cho Vissan — 28 tỉnh thành, ngoại trừ Hà Nội.
Không có gì sẵn sàng cả. Chúng tôi phải xây từ đầu:
Tuyển dụng đội ngũ bán hàng từng tỉnh. Mở nhà phân phối tại các địa bàn trọng điểm. Tuyển giám sát, đào tạo quy trình, thiết lập tuyến bán hàng. Triển khai hệ thống báo cáo để Vissan có thể nhìn thấy con số thực tế từng ngày, từng tỉnh.
Mỗi tỉnh là một thị trường riêng với đặc thù tiêu dùng khác nhau. Từ Lạng Sơn xuống Thanh Hóa, từ Thái Nguyên sang Hải Phòng — không có công thức chung nào áp dụng được cho tất cả. Đội ngũ chúng tôi phải học nhanh, thích nghi nhanh.
8 tháng — một kỷ lục
Chỉ sau 8 tháng, chúng tôi hoàn tất toàn bộ 28 tỉnh phía Bắc với 15.542 điểm bán được thiết lập và vận hành.
Lần đầu tiên trong lịch sử, Vissan sở hữu một hệ thống phân phối rõ ràng — chuyên nghiệp, bao phủ đầy đủ, và quan trọng hơn: có thể kiểm soát được. Ai mua gì, ở đâu, số lượng bao nhiêu — tất cả đều minh bạch trong hệ thống.
Đây không chỉ là con số doanh số. Đây là nền tảng để Vissan tiếp tục mở rộng có kiểm soát — sang miền Đông, miền Tây, miền Trung, Nam Bộ — theo đúng phương thức đã được kiểm chứng tại phía Bắc.
Câu chuyện chưa dừng lại ở đó
Hệ thống phân phối được xây vững, cộng với tài năng lãnh đạo & dẫn dắt xuất sắc của anh Văn Đức Mười, Vissan đã có một cuộc lên sàn UPCOM thành công rực rỡ vào năm 2017 — với mức định giá kỷ lục, thu hút sự chú ý của các đối tác chiến lược lớn như Masan và CJ.
Một thương hiệu thực phẩm Việt Nam đứng vững, được định giá xứng đáng, và được những tên tuổi lớn trong ngành thực phẩm khu vực chú ý — đó là kết quả của nhiều năm tích lũy, trong đó có một phần từ việc xây dựng được hệ thống phân phối đúng nghĩa.
Câu chuyện Vissan để lại với tôi một bài học rõ ràng: có doanh số không phải là có hệ thống. Mạng lưới điểm bán rộng chỉ là điểm xuất phát — không phải đích đến. Hệ thống phân phối thực sự là khi bạn kiểm soát được dữ liệu, kiểm soát được chất lượng phục vụ, và có khả năng mở rộng hoặc điều chỉnh bất kỳ lúc nào mà không bị phụ thuộc vào bất kỳ mắt xích nào.
Đó là triết lý mà IDS mang theo trong mọi dự án phân phối — ra tới từng điểm bán cuối cùng trong hệ thống.
